การปรับตั้งสายพานแกน X / Y และแกน Z

อธิบายวิธีตรวจและปรับ ความตึงสายพานของ Bambu Lab X2D เน้นการปรับสายพานแกน XY ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบ CoreXY และอธิบายเพิ่มเติมว่าทำไมสายพานแกน Z ของ X2D จึงไม่ต้องปรับความตึงเพิ่มเติมในการใช้งานปกติ

ก่อนเริ่มงานบำรุงรักษาหรือแก้ปัญหาใด ๆ ต้องปิดเครื่องพิมพ์และถอดปลั๊กออกจากแหล่งจ่ายไฟก่อนเสมอ การทำงานกับเครื่องที่ยังเปิดอยู่มีความเสี่ยงทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจร และอาจทำให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ภายในเครื่องเสียหายได้ 

บทความนี้เหมาะกับกรณีใด

ถ้าสายพานในระบบ CoreXY หย่อนเกินไป เครื่องอาจมีอาการพิมพ์เสียตำแหน่งเป็นช่วง ๆ งานวงกลมออกมาเป็นวงรี หรือเกิดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนที่ของหัวพิมพ์ได้

เวลาปริ้นเครื่องจะวัดความถี่การสั่นสะเทือน ถ้าวัดได้ต่ำกว่าช่วงที่ปลอดภัย เครื่องอาจแสดงข้อความเตือน “Vibration frequency too low” ซึ่งเป็นสัญญาณว่าควรปรับความตึงสายพานตามขั้นตอนในคู่มือนี้ 

อาการหรือสถานการณ์	ความหมายโดยสรุป	แนวทางที่ควรทำ
เครื่องแจ้งเตือน Vibration frequency too low	ค่าความถี่ที่เครื่องวัดได้ต่ำกว่าค่าอ้างอิงหลังการคาลิเบรต	ปรับความตึงสายพานแกน XY แล้วทำ Vibration Compensation ใหม่
งานวงกลมออกมาเป็นวงรี	การเคลื่อนที่ของแกน XY อาจไม่สมดุลหรือสายพานหย่อน	ตรวจและปรับสายพานตามขั้นตอน
มีอาการ step loss หรือชิ้นงานเหลื่อม	ระบบเคลื่อนที่อาจตอบสนองไม่ถูกต้องภายใต้ความเร็วหรือแรงเร่งสูง	ตรวจสายพานและคาลิเบรตหลังปรับ

หลักการของ Belt Tension ใน X2D

ในระบบเคลื่อนที่ของ X2D สายพานและชุดแกน X ทำงานคล้ายระบบ mass-spring system โดยสายพานทำหน้าที่เหมือนสปริงที่มีค่าความแข็งหรือ stiffness เป็น k ส่วนชุดแกน X ทำหน้าที่เป็นมวล m ความถี่ธรรมชาติของระบบจึงสัมพันธ์กับสมการ f = √(k/m) ตามแนวคิดของ natural frequency

เมื่อมวลของชุดแกน X คงที่ แต่สายพานหย่อนลง ค่า stiffness k จะลดลง ส่งผลให้ความถี่ธรรมชาติ f ลดลงด้วย เครื่อง X2D ใช้ accelerometer ภายในเพื่อตรวจความถี่การสั่นสะเทือนและนำไปเทียบกับค่าอ้างอิงที่บันทึกไว้ตอนคาลิเบรต หากค่าที่วัดได้ต่ำเกินไป เครื่องจะแจ้งเตือนว่าความถี่การสั่นสะเทือนต่ำเกินไป

อุปกรณ์ที่ต้องใช้

ขั้นตอนปรับสายพานแกน XY ตามคู่มือต้นฉบับใช้ ไขควง H2.0 สำหรับคลายน็อต tensioner ทั้ง 4 ตัวที่ด้านหลังเครื่อง โดยคลายออกเท่านั้น ไม่ต้องถอดน็อตออกจากเครื่อง

อุปกรณ์	ใช้ทำอะไร	หมายเหตุ
ไขควง H2.0	คลายและขันน็อต tensioner ด้านหลังเครื่อง	คลายน็อตเท่าที่จำเป็น ไม่ถอดออกทั้งหมด
พื้นที่ทำงานที่มองเห็นด้านหลังเครื่องได้ชัดเจน	เพื่อเข้าถึงน็อต tensioner ทั้ง 4 ตัว	ปิดเครื่องและถอดปลั๊กก่อนเริ่มงาน

ก่อนเริ่มงาน: ปิดเครื่องและถอดปลั๊ก

ก่อนทำขั้นตอนใด ๆ ให้ปิดเครื่องพิมพ์และถอดปลั๊กไฟออกจากแหล่งจ่ายไฟให้เรียบร้อย ในระหว่างงานซ่อมหรือบำรุงรักษา อาจมีการแตะต้องชิ้นส่วนใกล้สายไฟ ชุดหัวพิมพ์ หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ภายในเครื่อง หากเครื่องยังเปิดอยู่ การสัมผัสผิดตำแหน่งอาจทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรและทำให้อุปกรณ์เสียหายได้

ขั้นตอนปรับสายพานแกน XY

การปรับสายพานแกน XY ของ X2D ใช้ tensioner ภายในเครื่องช่วยปรับสมดุลความตึงของสายพาน หลังจากคลายน็อตด้านหลังแล้ว ให้ขยับหัวพิมพ์ตามคำแนะนำเพื่อให้ระบบปรับสมดุล จากนั้นขันน็อตกลับให้แน่น

1. ตรวจตำแหน่งน็อต tensioner ด้านหลังเครื่อง

ที่ด้านหลังเครื่อง X2D จะมีน็อต tensioner จำนวน 4 ตัว ให้สังเกตตำแหน่งน็อตทั้ง 4 ตัวก่อนเริ่มงาน เพื่อให้แน่ใจว่าสามารถเข้าถึงและคลายได้ครบทุกจุด 

ห้ามขันน็อตออกมา แค่คลายออกก็พอ ถ้าถ้าขันออกมา จะมีสปริงต้านกลับ ทำให้ใส่กลับเข้าไปยาก

2. คลายน็อต tensioner ทั้ง 4 ตัวด้วยไขควง H2.0

ใช้ไขควง H2.0 คลายน็อต tensioner ทั้ง 4 ตัวที่ด้านหลังเครื่อง โดยคลายออกเท่านั้น ไม่ต้องถอดน็อตออกจากเครื่อง การคลายในระดับที่เหมาะสมจะช่วยให้ tensioner ภายในสามารถปรับสมดุลความตึงของสายพานได้

3. ขยับ Toolhead ไปมาเพื่อให้ tensioner ปรับสมดุล

จับที่ Toolhead แล้วขยับไปมา ทั้งในทิศทางตามเข็มนาฬิกาและทวนเข็มนาฬิกา จำนวน 3 รอบ ตามคำแนะนำของ Bambu Lab ระหว่างการขยับนี้ tensioner ภายในเครื่องจะช่วยปรับสมดุลความตึงของสายพานโดยอัตโนมัติ

4. ขันน็อต tensioner กลับให้แน่น

หลังจากปรับความตึงแล้ว ให้ขันน็อตทั้ง 4 ตัวที่ด้านหลังเครื่องกลับให้แน่น เพื่อยึดตำแหน่งของ tensioner ให้คงที่ก่อนนำเครื่องกลับไปใช้งานหรือทำการคาลิเบรต

ข้อควรรู้เกี่ยวกับสายพานแกน Z ของ X2D

เนื่องจากเครื่องมีฟังก์ชันควบคุมอุณหภูมิในห้องพิมพ์แบบ active chamber temperature ตัวฐานเครื่องอาจมีการเปลี่ยนรูปทางกายภาพเล็กน้อยภายใต้สภาพแวดล้อมอุณหภูมิสูง เพื่อให้แกน Z สามารถ home ได้ตามปกติและลดแรงต้านการเคลื่อนที่ที่ผิดปกติในอุณหภูมิต่าง ๆ X2D จึงไม่มีน็อตล็อกบน tensioner สำหรับแกน Z และปล่อยให้ระบบปรับตัวตามอุณหภูมิแวดล้อมได้

ดังนั้น ในการใช้งานประจำวัน ไม่จำเป็นต้องปรับความตึงสายพานแกน Z เพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม

หากจำเป็นต้องดึงสายพานด้านล่างด้วยมือเพื่อปรับระดับความสูงของ Heatbed ควรหลีกเลี่ยงการออกดีงสายพานแรงมากเกินไป เพราะอาจทำให้ฟันสายพานกระโดดข้ามร่อง และทำให้ Heatbed เอียงได้

ทำ Calibration หลังปรับสายพาน

เมื่อปรับสายพานแกน XY เรียบร้อยแล้ว ให้ติดตั้งกระจกด้านบนกลับเข้าที่ จากนั้นเปิดเครื่องพิมพ์ บนหน้าจอเครื่องให้เข้าเมนู Calibration - Print Calibration แล้วเลือกเฉพาะรายการ Vibration Compensation เพื่อทำการคาลิเบรตรายการนี้ให้เสร็จสมบูรณ์ ไม่ต้องเลือกหัวขัออื่น

การทำ Vibration Compensation หลังปรับสายพานมีความสำคัญ เพราะเครื่องใช้ค่าการสั่นสะเทือนที่วัดได้ในการเทียบกับค่าอ้างอิงของระบบ หากปรับสายพานแล้วไม่คาลิเบรตใหม่ เครื่องอาจยังใช้ค่าที่ไม่สอดคล้องกับสภาพสายพานปัจจุบัน และอาจจะมีการฟ้อง error ขึ้นมาที่หน้าจออีก เพราะตัวเลขที่วัดได้ ไม่ตรงกับที่ระบบในเครื่องทีบันทึกไว้

สรุปขั้นตอนแบบย่อ

ตารางด้านล่างสรุปลำดับงานทั้งหมดสำหรับการปรับสายพานตามคู่มือต้นฉบับ เพื่อใช้ตรวจเช็กก่อนเริ่มและหลังทำงานเสร็จ

ลำดับ	ขั้นตอน	จุดที่ต้องระวัง
1	ปิดเครื่องและถอดปลั๊ก	ห้ามทำงานขณะเครื่องยังเปิดอยู่
2	เข้าถึงด้านหลังเครื่องและหาตำแหน่งน็อต tensioner 4 ตัว	ตรวจให้ครบทั้ง 4 จุด
3	ใช้ไขควง H2.0 คลายน็อต	คลายเท่านั้น ไม่ถอดน็อตออก
4	ขยับ Toolhead ไปมา 3 รอบ ทั้งตามเข็มและทวนเข็มนาฬิกา	ให้ tensioner ภายในปรับสมดุลความตึง
5	ขันน็อตทั้ง 4 ตัวกลับให้แน่น	ตรวจว่าขันครบทุกตัว
6	ติดตั้งกระจกด้านบน เปิดเครื่อง และทำ Vibration Compensation	เลือกเฉพาะรายการ Vibration Compensation

หากยังแก้ปัญหาไม่ได้

ถ้าปรับสายพานและทำ Vibration Compensation แล้วยังพบปัญหาเดิม ควรเก็บรายละเอียดอาการ รูปภาพประกอบ และ log ล่าสุดของเครื่อง แล้วส่งเรื่องผ่านช่องทาง support เพื่อให้ทีมเทคนิคตรวจสอบเพิ่มเติม