วิธีกำจัดเส้นพลาสติกล้น ติดและอมหัวฉีด

“Hotend Blob” คือการสะสมตัวของพลาสติกที่หลอมเหลวอย่างผิดปกติรอบๆ หัวฉีด ระหว่างการพิมพ์ โดยส่วนใหญ่มักเกิดจาก งานปริ้นหลุดออกจากฐานพิมพ์เนื่องจากการยึดเกาะที่ไม่ดี ฐานพิมพ์สกปรก หรือไม่ก็ โมเดลมีพื้นที่ยึดติดกับฐานน้อยเกินไป ทำให้หัวฉีด ไปลากเอางานปริ้นหลุดออกมา และไปติดอยู่กับหัวฉีด ทำให้พลาสติกที่ถูกฉีดออกมาสะสมอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นก้อนขนาดใหญ่ จนหุ้มหัวฉีด ซึ่งส่งผลให้งานที่ปริ้นเสียและอาจสร้างความเสียหายให้กับชุดหัวฉีด

ถ้าไม่ยากให้เกิดปัญหานี้ ทางร้านแนะนำให้ ทำความสะอาดฐานพิมพ์ก่อนปริ้นทุกครั้ง โดยการเอาฐานไปล้างน้ำอุ่น หรือน้ำยาล้างจาน จากนั้นเช็ดให้แห้ง แล้วตามด้วยการใช้แอลกฮอล์ล้างแผล หรือ IPA เช็ดฐานอีกรอบ เพื่อขจัดเอาคราบน้ำมันจากนิ้วมือออก ในกรณีที่ใช้เส้นพลาสติกวิศวกรรม อย่าง ABS / ASA / PC หรือ ไนลอน PA แนะนำให้ทากาวเฉพาะทาง ที่ฐานก่อนพิมพ์ จะช่วยให้ชิ้นงานติดแน่น ทางร้านแนะนำกาวยี่ห้อ Magigoo ที่มีหลายสูตร ออกกแบบมาสำหรับเครื่องพิมพ์ 3 มิติโดยเฉพาะ

รูปตัวอย่างปัญหา ของเส้นพลาสติอมหัวฉีด

อุปกรณ์ที่ต้องใช้

ก่อนเริ่มดำเนินการ โปรดเตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็นดังต่อไปนี้

ลำดับ	อุปกรณ์
1	ไดร์เป่าผม (ตั้งค่าความร้อนสูงสุด)
2	แหนบปากแบน (Flathead tweezers)
3	กระดาษทิชชู่ (Paper towels)
4	ถุงมือทนความร้อน

การเตรียมตัวและข้อควรระวัง

คำเตือนที่สำคัญ! ก่อนดำเนินการบำรุงรักษาใดๆ กับเครื่องพิมพ์หรือชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ (รวมถึงสายเคเบิลของ Toolhead) ต้องปิดสวิตช์เครื่องพิมพ์และถอดปลั๊กไฟออกก่อนเสมอ เพื่อหลีกเลี่ยงการลัดวงจรที่อาจสร้างความเสียหายเพิ่มเติมและก่อให้เกิดอันตรายได้ ระหว่างการแก้ไขปัญหา ควรตรวจสอบอุณหภูมิของหัวฉีด และฐานพิมพ์ก่อนเสมอ และหลีกเลี่ยงการทำงานในขณะที่หัวฉีดยังมีความร้อนสูง หากจำเป็นต้องจับหัวฉีด ต้องสวมถุงมือทนความร้อนเพื่อความปลอดภัย

ขั้นตอนการเอาพลาสติกที่อมหัวฉีดออกจากหัว

ขยับฐานพิมพ์ไปด้านล่าง

คลิกปุ่มบนหน้าจอเพื่อลดระดับความสูงของฐานพิมพ์ลง เพื่อเพิ่มพื้นที่ในการทำงาน

ให้ความร้อนกับหัวฉีด

ตั้งค่าอุณหภูมิ Hotend ให้สูงกว่าอุณหภูมิที่ใช้พิมพ์พลาสติกชนิดนั้นๆ เพื่อทำให้พลาสติกที่เกาะอยู่อ่อนตัวลง แนะนำให้ตั้งความร้อนไว้ที่ 230-250 องศา แล้วปล่อยทิ้งไว้ 15 -30 นาที ขึ้นอยู่กับปริมาณที่หุ้มหัวฉีด ถ้าหุ้มเยอะ ต้องรอให้ความร้อนค่อยๆ ซึมออกมาถึงผิวนอก

ควรตั้งความร้อนระหว่าง 230-250 องศา แล้วกด Confrim เพื่อให้หัวฉีดทำความร้อน

หมายเหตุ: ตัวเครื่องมีระบบป้องกัน การทำความร้อนแบบเปิดแช่ เครื่องจะหยุดทำความร้อนหลังจากรักษาอุณหภูมิสูงไว้ระยะหนึ่ง หากยังดำเนินการไม่เสร็จ ให้ทำการตั้งค่าความร้อนใหม่อีกครั้ง

เปิดฝาครอบด้านหน้า

ค่อยๆ ดึงชุดฝาครอบหน้าของ Toolhead ออกมา ตัวครอบจะยึดด้วยแรงแม่เหล็ก เมื่อเอาฝาครอบออกมาแล้วให้หนีบไว้ระหว่างกระดูกงูร้อยสายไฟ (Cable Chain) กับแกน X ไม่จำเป็นต้องดึงปลั๊กพัดลมเป่างานออก ให้เสียบคาไว้ แต่ถ้าทำงานลำบาก ก็สามารถดึงออกมาได้

ถ้ายังมีเส้นพลาสติกค้างอยู่ในท่อ ให้ทำการตัดเส้นพลาสติกโดยกดที่ก้านตัดเส้น ด้วยมือ กดให้จม

เอาก้อนพลาสติกที่ติดหัวฉีดออก

หลังจากอุณหภูมิหัวฉีดสูงขึ้น พลาสติกจะเริ่มอ่อนตัวลง ให้ใช้แหนบค่อยๆ ดึงก้อนพลาสติกออกมาช้าๆ พยายามดึงออกมาให้เป็นก้อนใหญ่ๆ ก้อนเดียว ถ้าดึงไม่ออก อาจจะรออีกหน่อย เพราะความร้อนอาจจะยังไม่ถึงผิวนอก ทำให้พลาสติกยังละลายไม่เต็มที่

ถ้าหัวฉีดร้อนแล้ว พลาสติกจะเริ่มละลาย แล้วย้อยออกมาเอง ตอนนี้ให้ใช้แหนบดึงออกมา

ถอดซิลิโคนหุ้มหัวฉีด

หลังจากที่กำจัดเศษพลาสติก้อนใหญ่ออกไปได้แล้ว ต่อไปจะเป็นการทำความสะอาดส่วนของหัวฉีด ให้ทำการดึงซิลิโคนหุ้มหัวฉีดออกมาอย่างช้าๆ ซึ่งเมื่อถอดซิลิโคนออกมาแล้ว อาจจะเห็นพลาสติกละลายอยู่ด้านในซิลิโคนหุ้มหัว อันนี้ให้เก็บไว้ก่อน ไว้เอาออกที่หลัง

ทำความสะอาดชุดทำความร้อนและหัวฉีด

หลังจากเอาซิลิโคนหุ้มหัวฉีดออกแล้ว จะเจอกับหัวฉีด ซึ่งตรงนี้ อาจจะเห็นเศษพลาสติกละลายติดอยู่กับหัวฉีด และชุดฮีทเตอร์ทำความร้อน ถ้าเห็นแบบนี้ ให้ปร้บความร้อนหัวฉีดลงเหลือ 200-220 องศา เพื่อป้องกันพลาสติกละลายมากเกินไป จนเกิดควัน

ปรับความร้อนหัวฉีดลงเหลือ 200-220 องศา กดปุ่ม Confirm แล้วรอ

ทำความสะอาดรอบชุดทำความร้อน

ใช้แหนบค่อยๆ นำเศษพลาสติกที่อยู่รอบๆ ออก จากตัวล็อคหัวฉีดและชุดทำความร้อนออก โดยให้ทำอย่างระมัดระวัง เพราะชุดฮีทเตอร์จะมีสายไฟและเซนเซอร์วัดความร้อน ถ้าพลาติกละลายไปติด เวลาเอาแหนบดึง ตัวพลาสติกอาจจะไปดึงสายไฟและเซนเซอร์ ทำให้ขาดได้ พยายามเอาพลาสติกออกจากตัวล็อคหัวฉีดให้มากที่สุด เพราะถ้าสามารถเอาหัวฉีดออกมาได้แล้ว ส่วนอื่นก็จะทำความสะอาดได้ง่าย

ชุดสายไฟและตัวทำความร้อนพร้อมเซนเซอร์ ไม่ได้อยู่ในการับประกัน ถ้าลูกค้าทำขาด จำเป้นต้องซื้อชิ้นใหม่มาเปลี่ยน

ใช้แหนบดึงพลาสติกออกจากตัวล็อคหัวฉีดให้ได้มากที่สุด

ถอดหัวฉีด

ถ้าเอาพลาสติกออกจากตัวล็อคได้แล้ว ให้เปิดตัวคลิปล็อคหัวฉีดที่เป็นบานพับออก แล้วทำการดึงหัวฉีดออกมา ถ้าดึงไม่ได้ ให้ทำการกดก้านตัดเส้นพลาสติกอีกที

ทำความสะอาดหัวฉีด

หลังจากเอาหัวฉีดออกจากเครื่องได้แล้ว ให้เอาแหนบดึงพลาสติกที่ละลายติดอยู่ออกให้หมด ซึ่งถ้าพลาติกเริ่มแข็งตัว ดึงไม่ออก ก็อาจจะใช้ไดร์ร้อน เป่าที่หัวฉีดให้กลับมาร้อนอีกครั้ง แล้วใช้แหนบดึง หรือจะใช้แปรงทองเหลืองขัดรอบบริเวณที่พลาสติกติดอยู่ก็ได้ แต่ถ้าไม่มีแปรงทองเหลือง ก็ใช้ทิชชู่แผ่นหนา พับหลายๆทบ แล้วเช็ดเอาเศษพลาสติกออก

พยายามทำให้สะอาดที่สุด สามารใช้ไดร์ร้อนเป่าได้หลายรอบ ถ้าพลาสติกเริ่มแข็ง เช็ดไม่ออก

ใช้แหนบหรือทิชชู่หนาๆ เช็ดเอาพลาสติกที่ติดอยู่ออกให้หมด

ทำความสะอาดชุดทำความร้อน

สำหรับชุดทำความร้อน ก็ใช้แหนบดึงเศษพลาสติกที่ละลายติดอยู่ออก หรือจะใช้ทิชชู่แผ่นหนา เช็ดก็ได้ ในส่วนนี้ ต้องระวังเรื่องชุดสายไฟอย่าทำขาด พยายามเอาพลาสติกที่ละลายอยู่ ออกมาให้มากที่สุด เท่าที่จะมากได้ เพราะถ้าเอาออกไม่หมด เวลาใส่หัวฉีดกลับเข้าไป จะใส่ไม่ลงตำแหน่ง และอาจจะเกิดปัญหาเวลา เครื่องทำการวัดฐานพิมพ์

ถ้าความร้อนปิดลง ก็ให้เปิดความร้อนขึ้นมาใหม่ ตั้งไว้ที่ 200-220 องศา แล้วรอซ๊ก 5 นาที เพื่อให้พลาสติกที่เกาะอยู่เริ่มละลาย แล้วค่อยเริ่มทำความสะอาดต่อ

ใข้แหนบหรือทิชชู่หนาๆดึงเศษพลาสติกออกจากชุดคลิปล็อคหัวฉีด

พยายามเช็ดทำความสะอาด เอาพลาสติกออกให้มากที่สุด เท่าที่จะทำได้ ทำได้แค่ไหน ก็แค่นั้น

ทำความสะอาดซิลิโคนหุ้มหัวฉีด

สำหรับซิลิโคนหุ้มหัวฉีด ถ้ามีพลาสติกละลายเข้าไปอยู่ด้านใน จนทะลัก หรือดึงออกมาแล้วซิลิโคนเกิดฉีดขาด อันนี้แนะนำให้ซื้อใหม่ เพราะซิลิโคนหุ้มหัวฉีด มีหน้าที่ ช่วยให้ความร้อนในหัวนิ่ง ไม่แกว่งไปมา ทำให้ฉีดเส้นออกมาได้อย่างสม่ำเสมอ ถ้าขาดสามารถสั่งซื้อได้ที่ link นี้

แต่ถ้าดูแล้วไม่ซิลิโคนไม่ฉีกหรือขาด ก็ค่อยๆ กดรอบๆซิลิโคน เพื่อให้พลาสติกแยกตัวออกจากซิลิโคน แล้วด่อยดึงเอาเศษพลาสติกออกมา

ติดตั้งหัวฉีดกลับเข้าเครื่อง

ให้นำหัวฉีดใส่กลับเข้าไปที่เครื่อง โดยตอนใส่ให้ตรวจเช็ค ว่าหัวฉีดสามารถใส่ได้สนิท และลงล็อค ถ้าไม่ลง ลองเช็ครอบๆหัวฉีด และชุดฮีทเตอร์ว่าไม่มีเศษพลาติก ละลายติดอยู่ ถ้ามีก็ให้เอาออก ด้วยใช้วิธีด้านบน

ใส่หัวฉีดกลับเข้าที่เดิม และต้องแน่ใจ ว่าหัวฉีดเข้าตำแหน่ง แต่ถ้าใส่ลงแล้วก็ให้ล็อคหัวฉีดให้เข้าที่ เปิดความร้อนทิ้งไว้ที่ 200-220 องศา และใช้ทิชชู่แผ่นหนาเช็ดอีกที

ใช้ทิชชุ่เช็ดอีกที ก่อนที่จะปิดคลิป ล็อคหัวฉีด

ใส่ซิลิโคนหุ้มหัวฉีดกลับเข้าไป

ตรวจสอบการทำงาน

หลังจากประกอบหัวฉีดกลับเข้าที่ ต่อไปจะเป็นการทดสอบ ว่าหัวฉีดทำงานได้ปกติ โดยใช้การโหลดเส้นพลาสติก เพื่อทดสอบ

ไปที่หน้า Filament แล้วเลือกเส้นที่ต้องการ Load กดรูปปากกา แล้วกดปุ่ม Load ถ้าหัวฉีดปกติ ก็จะเห็นเส้นพลาสติกไหลออกจากปลายหัว แต่ถ้า Load ไม่ได้ ตัวเครื่องจะแจ้งเตือน ซึ่งส่วนใหญ่ จะเจอปัญหาคือ สายไฟขาด และหัวฉีดไม่สามารถทำความร้อน หรืออ่านค่าความร้อนได้ ถ้าเกิดปัญหานี้ จำเป็นต้องเปลี่ยนชุดฮีทเตอร์และเซนเซอร์วัดความร้อนตัวใหม่ ซึ่งชิ้นส่วนนี้ จะไม่ได้อยู่ในการรับประกัน สามารถสั่งซื้ออะไหล่ชิ้นนี้ได้ที่ link นี้

เปิดใช้ฟีเจอร์ให้เครื่องหยุดเวลาเจอเส้นพลาสติกอมหัวฉีด

เครื่อง Bambu Lab P2S จะมีฟีเจอร์ Nozzle Clumping Detection ที่จะใช้กล้องที่ติดอยู่ในเครื่อง คอยส่องว่าหัวฉีดมีพลาสติกอมหรือติดอยู่ที่หัวไหม ถ้ามีเครื่องจะหยุดการทำงาน ซึ่งสามารถตั้งระดับความไวในการตรวจจับได้ ซึ่งสามารถเปิด-ปิด ฟีเจอร์นี้ และไปตั้งค่าความไวได้ที่ Print Option

แนะนำให้เปิดใช้ ฟีเจอร์นี้ เพื่อใม่ให้พลาสติกอมหัวฉีดมากเกิน จนทำความเสียหาย สำหรับฟีเจอร์นี้ มีไว้เพื่อป้องกัน ไม่ให้ลุกลาม ไม่ใช่ว่าเปิดฟีเจอร์นี้แล้วจะไม่เจออาการเส้นพลาสติกอมหัวฉีด เพราะเครื่องจะหยุด ก็ต่อเมื่อเริ่มเห็นพลาสติกสะสมที่หัวฉีดแล้ว